အီစထြ့လယါကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢန့ၣ်ဘူးထီၣ်သပှၢ်ပှၢ်လံန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ နတၢ်သံကွၢ်ကအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်စှၤကိးဖိလၢအဘၣ်ဃးပှၤအီစထြ့လယါဖိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲ Voting 101 တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အတၢ်ပာ်ဖျါတခါအံၤအပူၤန့ၣ် ပကရှဲပၠးဘၣ်ဃး ပှၤအီစထြ့လယါဖိဘျီၣ်ဒိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်ဒီး ပှၤအကါဒိၣ်လၢတၢ်ဂဲၤလိာ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးန့ၣ် မ့ၢ်မတဂၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
အဆိကတၢၢ်န့ၣ်, အီစထြ့လယါကီၢ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးသနူန့ၣ် တၢ်ပာ်ဖျါအီၤသ့ဒ်သိးလၢအမ့ၢ် စီၤပၤတၢ်ပၢတၢ်ပြးသဲစးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်, လၢဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ် ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ် ပၢဆှၢအီၤန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢအီစထြ့လယါကီၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ British Commonwealth အကရၢဖိထံကီၢ်တဘ့ၣ်အဃိ ပၣ်ဃုာ်ဝဲဒၣ်ဖဲ စီၤပၤတၢ်ပၢတၢ်ပြးအဖီလာ်, လၢအခီပညီမ့ၢ်ဝဲ ထံကီၢ်အံၤအကီၢ်ခိၣ်တအိၣ်ဘၣ် အဃိ လၢကီၢ်ခိၣ်အလီၢ်, မ့ၢ်ကွၢ်ဒ်သိးတၢ်ဘျၢန့ၣ် , အီစထြ့လယါကီၢ်အခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ United Kingdom — ကီၢ်ယူၤခ့ၣ် စီၤပၤ King Charles န့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိလၢတၢ်အံၤအဃိ သုတၢ်ဆိကမိၣ်ကအိၣ်ထီၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါအီၤကစီဒီလီၤ...
အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤစီၤပၤစးထီၣ်ပၢအီၤလၢအခါဖဲလဲၣ်?
ဒ်အီစထြ့လယါကီၢ်မ့ၢ် ထံကီၢ်လၢအသဘျ့တဘ့ၣ်အသိးန့ၣ်, နတၢ်ဆိကမိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အီစထြ့ယါကီၢ်အံၤ မၤန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်စိကမီၤပှဲၤတုၤလၢ ကီၢ် U-K အအိၣ်ဖဲ ၁၉၈၆နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
အဃိန့ၣ်, ခဲကနံၣ်အံၤ စီၤပၤတၢ်ပၢ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒၣ်ထဲတဆံးတက့ၢ်, လၢအလဲၤခီဖျိဝဲ အခၢၣ်စး လၢအမ့ၢ် Governor General—ပှၤပၢဆှၢတၢ်ခိၣ်ကျၢၢ် ဒီး တၢ်နီၣ်နီၣ်တခီန့ၣ် အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ပၢဆှၢအီၤလၢ ပဒိၣ်အပတီၢ် သၢပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
အပတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်စၢဖှိၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်အပတီၢ်, ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ ဘျီၣ်ဒိၣ်အပတီၢ်ဒီး လီၢ်ကဝီၤ ဝ့ၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ကးကရၢအပတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတခါစုာ်စုာ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးအမူအဒါလၢအလီၤဆီလိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်, နာ်သက့ အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ တၢ်မၤတၢ်ဆၢတဲာ်မိၢ်ပှၢ်အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲကီၢ်စၢဖှိၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ဖဲ ခဲဘါရါ န့ၣ်လီၤ.
သၢနံၣ်တဘျီန့ၣ်, တၢ်မၤဝဲဒၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢ ဒီး လၢပှၤဒိးဃုထၢသးခၢၣ်စးလၢအပတီၢ်ထီသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဃုထၢလၢတၢ်ကမၤအီၤအံၤ နကဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးအဂီၢ် နမ့ၢ်တကတဲာ်ကတီၤပာ်စၢၤဘၣ်နသးဒ်ဘၣ်န့ၣ်, နစးထီၣ်ပာ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ဝဲဒၣ်လံဒီး ဘၣ်ဃးနဘၣ်လဲၤဟ့ၣ်တၢ်ဖးဖဲလဲၣ်န့ၣ် နတၢ်သံကွၢ်မ့ၢ်အိၣ်တခီ နလဲၤနုာ်လီၤကွၢ်ဃုအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဖဲ လီပှာ်ယဲၤသန့, aec.gov.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢကဃုသ့ၣ်ညါမ့ၢ်နကဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးစ့ၢ်ကီၤဧါဒီး ဒိကနၣ် တၢ်ဃဲၣ်လီၤ ပာ်ဖျါတၢ်ဖး တဆီဘၣ်တဆီဒ်လဲၣ်အဂီၢ် လဲၤနုာ်လီၤဒိကနၣ်ဘၣ် ပ Voting 101 တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အတၢ်ပာ်ဖျါအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်တက့ၢ်.