ທ່ານສາມາດຕິດຕາມຂ່າວສານຫຼ້າສຸດ ຈາກ ອອສເຕຣເລັຍ ແລະທົ່ວໂລກ ເປັນພາສາລາວຈາກ ເອສບີເອສ ລາວ ໄດ້ທີ່ເວັບໄຊ້ຕ໌:
ການເລືອກຕັ້ງຣັຖບານ ໃນປີ 2025 ໄດ້ຖືກປະກາດແລ້ວ.
ນັ້ນຫມາຍຄວາມວ່າແນວໃດ? ແລະທ່ານຕ້ອງເຮັດແນວໃດ ຕອນນີ້?
Rania Yallop ລາຍງານ.
ຢ່າຕົກໃຈ, ແຕ່ມັນກໍາລັງເກີດຂຶ້ນ.
ການເລືອກຕັ້ງຂອງຣັຖບານກາງ ໃນປີ 2025 ໄດ້ຖືກປະກາດແລ້ວ.
"ເຊົ້າມື້ນີ້, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໄປພົບ Governor-General, ແລະທ່ານໄດ້ຮັບເອົາຄໍາແນະນໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ວ່າຈະມີການເລືອກຕັ້ງ ໃນວັນເສົາທີ 3ພຶດສະພາ ປີ 2025."
ແມ່ນແລ້ວ-ວັນທີ 3 ພຶດສະພາ.
ແຕ່ນັກການເມືອງ ໄດ້ທຳການປະກາດໃຫຍ່ ຕັ້ງແຕ່ປີກາຍນີ້ແລ້ວ.
ສະນັ້ນ ມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນແທ້ໆ ຕອນນີ້?
ມື້ນີ້, ນາຍົກຣັຖມົນຕີ ໄດ້ເຂົ້າພົບ Governor General ແລະຂໍໃຫ້ທ່ານນາງ ຍຸບສະພາ.
"ສະນັ້ນ ຜູ້ແທນຣາສດອນທຸກຄົນ ຈຶ່ງສາມາດອອກໄປຫາສຽງໄດ້ ຖ້າຫາກເຂົາເຈົ້າ ລົງສມັກແຂ່ງຂັນອີກ, ແຕ່ເຂົາເຈົ້າ ບໍ່ໄດ້ຢູ່ຕໍາແຫນ່ງອີກຕໍ່ໄປ. ສະນັ້ນ, ເຂົາເຈົ້າ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດອອກສຽງ ຢູ່ໃນສະພາ. ຣັຖບານຕ້ອງເຂົ້າໄປໃນ ໄລຍະຜູ້ດູແລ."
ນັ້ນແມ່ນ ສາດສະດາຈານ Graeme Orr ຈາກ the University of Queensland.
ບັດນີ້ ການດໍາເນີນງານຕາມປົກກະຕິ ຂອງຣັຖບານ ຈະສິ້ນສຸດລົງ, ແລະມີການອອກຄຳສັ່ງ-ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າ Governor General ກໍາລັງບອກ ຄນະກັມມະການ ການເລືອກຕັ້ງ (the Australian Electoral Commission-AEC) ໃຫ້ເລີ້ມທຳງານ.
"ມັນຕ້ອງປະຕິບັດງານ ສໍາລັບສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ການລຳລຽງສົ່ງທີ່ ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ-ນອກສົງຄາມ."
ໃນເດືອນຫນ້າ ແລະອີກຫນ້ອຍຫນຶ່ງ, ຄນະກັມມະການ ຈະອຳນວຍຄວາມສະດວກ ໃນການເລືອກຕັ້ງ.
Kath Gleeson, ຮອງກັມມະການ ການເລືອກຕັ້ງຂອງ AEC, ກ່າວວ່າມັນເລີ່ມຕົ້ນ ດ້ວຍການສລຸບລາຍຊື່ ຂອງຜູ້ມີສິດລົງຄະແນນສຽງໄດ້.
"ບັດນີ້ ເມື່ອການເລືອກຕັ້ງ ໄດ້ຖືກປະກາດແລ້ວ, AEC ກໍຈະເລີ້ມເຂົ້າສູ່ກິດຈະກັມການເລືອກຕັ້ງ ທີ່ສໍາຄັນຂອງເຮົາ. ສະນັ້ນ, ຈຸດສໍາຄັນທໍາອິດແມ່ນສລຸບລາຍຊື່ ຂອງຜູ້ມີສິດລົງຄະແນນສຽງໄດ້. ສະນັ້ນ ພວກເຮົາຈຶ່ງຊຸກຍູ້ ຊາວອອສເຕຣເລັຍທຸກຄົນ ໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າ ລາຍລະອຽດຂອງການລົງທະບຽນຂອງເຂົາເຈົ້າ ແມ່ນຖືກຕ້ອງ."
ນັ້ນຫມາຍຄວາມວ່າ ທ່ານມີພຽງແຕ່ຫນຶ່ງອາທິດ ທີ່ຈະສມັກລົງທະບຽນ ຖ້າຫາກນີ້ ເປັນການເລືອກຕັ້ງຄັ້ງທໍາອິດຂອງທ່ານ ໃນຖານະເປັນພົນລະເມືອງອອສເຕຣເລັຍ, ຫລືເປັນເທື່ອທໍາອິດຂອງທ່ານ ຕອນເປັນຜູ້ໃຫຍ່.
ຖ້າຫາກທ່ານໄດ້ຍ້າຍເຮືອນ ຫລືປ່ຽນລາຍລະອຽດອື່ນໆ, ມັນກໍຕ້ອງໄດ້ຮັບການປັບປຸງ ໃນເວລານັ້ນຄືກັນ.
Professor Orr ກ່າວວ່າ ບັດນີ້ ຣັຖບານຈະເຂົ້າໄປໃນໄລຍະ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຜູ້ດູແລ (Caretaker Mode).
"ນາຍົກຣັຖມົນຕີ ບໍ່ໄດ້ຄວບຄຸມທຸກຢ່າງອີກຕໍ່ໄປ. ຖ້າຫາກມີການຕັດສິນໃຈທີ່ສໍາຄັນ ທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ, ເຊັ່ນໂຣກລະບາດ ຫລືສົງຄາມ, ເຂົາເຈົ້າຕ້ອງປຶກສາກັບຜູ້ນໍາຝ່າຍຄ້ານ."
ແຕ່ຜູ້ແທນຣາສດອນ ໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງທ່ານ ຍັງຄົງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອຊ່ອຍເຫລືອໃນບັນຫາເລັກນ້ອຍ.
"ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງ ແລະເຂົາເຈົ້າຈະຍັງມີພະນັກງານຢູ່, ແຕ່ເຂົາເຈົ້າຍັງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອຈັດການກັບສິ່ງທີ່ເຮົາເອີ້ນວ່າ ຜູ້ຢູ່ໃນເຂດເລືອກຕັ້ງ ຫລືຄ້າຍຄືກັນກັບ ຜູ້ກວດສອບການຮ້ອງຮຽນ ແລະຄໍາຮ້ອງຂໍ. ສະນັ້ນ,ເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງຍັງສາມາດຊ່ອຍເຫລືອທ່ານ ໃນບັນຫາຂອງທ່ານ, ເລື່ອງຄວາມປອດພັຍທາງສັງຄົມ ແລະອື່ນໆ. ແຕ່ມັນເປັນສິ່ງທີ່ເຮົາເອີ້ນວ່າ ບັນຫາເລື່ອງການບໍຣິຫານ, ມັນເປັນບັນຫາເລັກນ້ອຍ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບບຸກຄົນ ຫລືບໍຣິສັດ. ມັນບໍ່ໄດ້ເປັນການຕັດສິນໃຈທີ່ສໍາຄັນ."
ບັດນີ້ ການຣົນນະຣົງຫາສຽງເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນແລ້ວ-ໃນຂນະທີ່ພັກການເມືອງ ແລະຜູ້ສມັກ ທຳການປະກາດ ແລະພະຍາຍາມໂນ້ມນ້າວຜູ້ຄົນ ໃຫ້ເລືອກເອົາເຂົາເຈົ້າ.
ນັ້ນຫມາຍຄວາມວ່າ ທ່ານອາດມີຄົນມາເຄາະປະຕູ ຫລືເຫັນຕົວແທນທາງການເມືອງ ໃນຮ້ານຄ້າຂອງທ້ອງຖິ່ນ.
ແລະຕູ້ໄປສະນີຂອງທ່ານ ອາດເຕັມໄປດ້ວຍໃບປິວໂຄສະນາ. ເຖິງແມ່ນວ່າທ່ານມີປ້າຍ 'no junk mail' ຕິດຢູ່ກໍຕາມ. ຜູ້ລົງສມັກ ກໍໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ໃຫ້ສົ່ງຂອງເຫຼົ່ານັ້ນ ໃຫ້ທ່ານໄດ້.
ຜູ້ນໍາຂອງພັກ ຈະເດີນທາງໄປທົ່ວອອສເຕຣເລັຍ ເພື່ອພະຍາຍາມຂາຍຕົວເອງ ວ່າເປັນຜູ້ນໍາທີ່ດີທີ່ສຸດ ສໍາລັບປະເທດ.
ຈາກນັ້ນ, ການລົງຄະແນນສຽງກໍຈະເລີ່ມຂຶ້ນ.
"ແນ່ນອນວ່າ ວັນສໍາຄັນສໍາລັບ AEC ແມ່ນວັນເລືອກຕັ້ງ, ແລະນັ້ນເປັນບ່ອນທີ່ພວກເຮົາ ມີບ່ອນເລືອກຕັ້ງຫລາຍກວ່າ 7,000 ແຫ່ງ ທີ່ເປີດຢູ່ທົ່ວປະເທດ."
ແຕ່ຍັງມີທາງເລືອກອື່ນອີກ-ເຊັ່ນການລົງຄະແນນສຽງທາງໄປສະນີ,ການລົງຄະແນນສຽງລ່ວງໜ້າ, ຫລືການລົງຄະແນນສຽງ ທີ່ສະຖານທູດໃນຕ່າງປະເທດ.
ຖ້າຫາກສິ່ງນີ້ ເບິ່ງຄືວ່າເປັນເລື້ອງຫຍຸ້ງຍາກຫນ້ອຍຫນຶ່ງ, ແຕ່ບໍ່ຕ້ອງກັງວົນ.
SBS ຈະນໍາສເນີທຸກສິ່ງ ທີ່ທ່ານຈຳເປັນຕ້ອງຮູ້ ກ່ອນທ່ານລົງຄະແນນສຽງ.
ທ່ານສາມາດຕິດຕາມ ຂ່າວສານ 'SBS Our House' ໄດ້ ບໍ່ວ່າທ່ານຈະໄດ້ຮັບ podcast ຂອງທ່ານຢູ່ບ່ອນໃດກໍຕາມ.
ເນື້ອເລື່ອງໂດຍ Rania Yallop ຂ່າວ SBS News,
ຈັດທຳໂດຍ ສັກ ພູມີຣັຕນ໌ ວິທຍຸ SBS ພາກ ພາສາລາວ.
ທ່ານສາມາດຕິດຕາມຂ່າວສານຫຼ້າສຸດ ຈາກ ອອສເຕຣເລັຍ ແລະທົ່ວໂລກ ເປັນພາສາລາວຈາກ ເອສບີເອສ ລາວ ໄດ້ທີ່ເວັບໄຊ້ຕ໌